Lakierowanie drewnianych elementów - Poradnik Epifanes

Ten poradnik dotyczy użycia produktów:

Epifanes Clear Varnish Gloss - tradycyjny lakier bezbarwny jednoskładnikowy
Epifanes Poly-urethane Clear Gloss - lakier poliuretanowy, twardy
Epifanes Poly-urethane Clear Satin - lakier poliuretanowy satynowy, twardy
Epifanes Rapidclear - szybkoschnący lakier bezbarwny, półmatowy
Epifanes Rapidcoat - szybkoschnący lakier z pigmentem tekowym
Epifanes Woodfinish Gloss - lakier wykończeniowy o wysokim połysku
Epifanes Paint Remover - preparat do usuwania starych powłok
Epifanes Teak Oil Sealer - olejek do teku z uszczelniaczem
Epifanes Teak-O-Bello - wodorozcieńczalny olejek do teku

🪵 Przygotowanie drewna do lakierowania

Przygotowanie drewna do lakierowania to podstawa sukcesu. Można to robić na kilka sposobów. Najczęściej stosowane są: opalanie, szlifowanie oraz chemiczne usuwanie starych powłok.

🔥 Opalanie drewna

Opalanie drewna jest metodą bardzo skuteczną i szybką. Pozwala usunąć stare powłoki lakiernicze, a jednocześnie zabija grzyby i bakterie. Opalanie wykonuje się palnikiem gazowym lub specjalną opalaczką elektryczną. Drewno należy opalać równomiernie, unikając przegrzania.

Jeżeli następnie zamierzamy opalane drewno lakierować na bezbarwno to największym ryzykiem jest pozostawienie ciemnych śladów w miejscach, w których drewno zostało zbyt mocno nagrzane i uległo „przypaleniu". Problem dotyczy w większym stopniu drewna o jasnej barwie i ma charakter czysto estetyczny (nie wpływa na wytrzymałość drewna).

⚠️ Uwaga przy opalaniu: Opalanie wymaga dużej ostrożności. Należy mieć pod ręką gaśnicę lub przynajmniej wiadro z wodą. Nigdy nie opalamy w pobliżu materiałów łatwopalnych. Po opalaniu drewno musi być dokładnie oczyszczone z sadzy i popiołu.

🪚 Szlifowanie drewna

Szlifowanie to metoda najbardziej pracochłonna, ale dająca najlepsze efekty estetyczne. Pozwala na precyzyjne usunięcie starych powłok i wygładzenie powierzchni drewna. Szlifowanie wykonuje się papierem ściernym o coraz drobniejszej gradacji.

⚠️ Uwaga przy szlifowaniu: Nic nie uczyni takiego spustoszenia jak szlifierka kątowa zaopatrzona w krążek o grubej granulacji w rękach niedoświadczonego szkutnika amatora. Na oko wszystko będzie ok. i robota postępuje żwawo, ale pierwsze pogładzenie ręką szlifowanej powierzchni ujawni to co potem bezlitośnie wyjdzie pod lakierem – wzgórza i doliny w obrabianym materiale.

✅ Zalecane narzędzia: Tym którzy stawiają na szlifowanie radzę używać szlifierki oscylacyjnej, albo oscylacyjno-obrotowej z regulatorem obrotów, a także papierów z otworkami oraz podłączonym odkurzaczem. Rozpoczynamy od papieru o gradacji 80-120, przechodzimy przez 180, 240, aż do 320-400 dla ostatniego szlifowania.

🧪 Chemiczne usuwanie powłok

Epifanes Paint Remover ma postać gęstego białego żelu. Nakłada się go pędzlem dość grubo na oczyszczany element. Uwaga na ręce i szczególnie na oczy. Smarujemy i dajemy pracować naturze. Żel dobrze się przechowuje. Można go zużywać w miarę potrzeb. Po roku stania w napoczętej puszce nic nie straci ze swoich żrących właściwości. Następnie po ok. 15 min. usuwamy żel z rozmiękczonym lakierem czy farbą za pomocą cykliny.

Zaletą chemicznego usuwania jest możliwość dotarcia do trudno dostępnych miejsc i szczelin. Metoda ta nie uszkadza struktury drewna i nie pozostawia śladów mechanicznych. Po usunięciu żelu powierzchnia wymaga dokładnego przemycia wodą i osuszenia.

⚠️ Bezpieczeństwo: Paint Remover to preparat żrący. Zawsze pracuj w rękawicach ochronnych i okularach. Zapewnij dobrą wentylację pomieszczenia. Nie używaj w pobliżu źródeł ognia. Przechowuj w miejscu niedostępnym dla dzieci.

🧽 Końcowe przygotowanie

Niezależnie od wybranej metody, przed lakierowaniem drewno musi być idealnie czyste i suche. Usuń wszelkie pozostałości kurzu, tłuszczu i wilgoci. Sprawdź, czy nie ma luźnych włókien drewna. Ostatnie szlifowanie wykonaj papierem o gradacji 320-400, zawsze wzdłuż słojów drewna.

Wilgotność drewna nie powinna przekraczać 12-15%. Jeśli drewno jest wilgotne, pozostaw je do wyschnięcia w suchym, przewiewnym miejscu. Lakierowanie mokrego drewna to gwarancja niepowodzenia - lakier nie będzie się trzymał i może się łuszczyć.

🎨 Wybór lakieru

Sprawa niełatwa, sam tylko Epifanes produkuje 11 różnych rodzajów lakieru. Skomponowanie lakieru podobnie jak projekt dobrej łodzi wymaga udanych kompromisów, gdyż jedne cechy wykluczają inne. Dla przykładu lakier bardzo twardy nie będzie jednocześnie elastyczny.

🔧 Lakiery dwuskładnikowe: Zaletą lakierów dwuskładnikowych, zwykle poliuretanowych, takich jak np. Epifanes Poly-urethane Clear Gloss oraz Clear Satin jest twarda powłoka bardzo odporna na uszkodzenia mechaniczne. Są także wady: trudniejsza aplikacja i konserwacja oraz mała elastyczność.

✅ Lakiery jednoskładnikowe: Na elementy z drewna litego nie obciążanych mechanicznie zdecydowanie praktyczniejszy będzie tradycyjny, olejny lakier jednoskładnikowy Epifanes Clear Varnish Gloss, albo prostszy w aplikacji Epifanes Rapidclear.

Mat czy połysk? Lakier z połyskiem zawsze będzie miał lepszą odporność na promieniowanie UV odbijając go znacznie więcej niż powierzchnia matowa, która będzie promieniowanie absorbować. Wniosek z tego prosty, że na zewnątrz sprawdzi się lakier o wysokim połysku z filtrem UV.

🌿 Co z tekiem?

Lakierowanie różnych gatunków drewna zasadniczo nie różni się od siebie. Wyjątkiem są oleiste gatunki drewna egzotycznego takie jak tek lub iroco. Ze względu na zawarte w ich żywicy olejki eteryczne drewna te bywają trudne w lakierowaniu.

💡 Naturalne piękno teku: Niektórzy żeglarze są zdania, by teku w ogóle nie lakierować, ani nie olejkować gdyż najładniej wygląda tek, który jest tylko myty. Rzeczywiście srebrno-szary tek wygląda bardzo dekoracyjnie. Niestety każde dotknięcie tłustą ręką np. od emulsji do opalania, czy po kanapce z masłem pozostawia na drewnie brzydkie ciemne plamy.

🔧 Produkty do teku: Decydując się na lakierowanie teku należy wybrać produkt przeznaczony do takich zastosowań. W ofercie Epifanesa będą to Woodfinish Gloss oraz Rapidcoat (ten lakier jest lekko dobarwiany pigmentem tekowym). Do zabezpieczenia można użyć Epifanes Teak Oil Sealer lub Teak-O-Bello.

🛠️ Przybory do lakierowania

Wiele osób uważa, że lśniąco gładką, lustrzaną powierzchnię lakieru lub farby można uzyskać tylko za pomocą natrysku. Nie jest to prawda. Co więcej, ponieważ zwykle nie dysponujemy odpowiednimi warunkami do lakierowania natryskowego, zwykle efekty uzyskane tą drogą są gorsze niż przy użyciu tradycyjnych metod.

✅ Pędzle: Najczęściej do lakierowania używa się pędzli z włosia naturalnego. Warto zainwestować w taki pędzel z miękkim długim włosiem. Dobry pędzel można kupić już za ok. 20 zł. Pędzel taki nie jest narzędziem jednorazowym, a nawet można powiedzieć że w miarę jak się wyrabia i po pierwszych lakierowaniach zgubi luźne włoski staje się w miarę użycia coraz lepszy.

🔧 Alternatywy: Doskonale do lakierowania nadają się mało u nas popularne pady z gąbki. Jako narzędzie jednorazowe sprawdzają się znacznie lepiej niż tanie chińskie pędzle. Przy dużych powierzchniach możemy użyć także wałków.

Rozcieńczalniki: Nie warto marnować dobrego markowego lakieru kiepskim rozcieńczalnikiem! Pierwsze gruntujące warstwy zwykle rozcieńcza się mocno – do 50%, do dalszych warstw także dodaje się rozcieńczalnik jednak znacznie mniej – do 5%, tak aby zapewnić dobrą rozlewność lakieru.

ℹ️ Dedykowane rozcieńczalniki: Informacje o odpowiednich rozcieńczalnikach do każdego produktu znajdziesz w opisie produktu na stronie farbyjachtowe.pl. Każdy lakier ma swój dedykowany rozcieńczalnik zapewniający optymalne właściwości.

🎨 Aplikacja lakieru

🌡️ Warunki lakierowania

Lakierowanie powinno odbywać się w odpowiednich warunkach atmosferycznych. Temperatura powinna wynosić 15-25°C, a wilgotność powietrza nie powinna przekraczać 70%. Unikaj lakierowania w bezpośrednim słońcu, na wietrze lub gdy grozi deszcz.

⏰ Czas schnięcia: Każda warstwa lakieru musi całkowicie wyschnąć przed nałożeniem kolejnej. W zależności od temperatury i wilgotności może to trwać od 6 do 24 godzin. Nie śpiesz się - lepiej poczekać dłużej niż zepsuć całą pracę.

🖌️ Technika nakładania

Lakier nakładaj równomiernie, długimi pociągnięciami pędzla wzdłuż słojów drewna. Nie wracaj do już nalakierowanych miejsc - lakier szybko zaczyna "ciągnąć" i można pozostawić brzydkie ślady. Każdą warstwę nakładaj w tym samym kierunku.

Pierwszą warstwę (grunt) rozcieńcz do 50% - ma ona wniknąć głęboko w drewno i wypełnić pory. Kolejne warstwy rozcieńczaj coraz mniej, ostatnie praktycznie wcale. Standardowo nakłada się 3 warstwy gruntujące i 4-5 warstw wykończeniowych.

🔧 Matowanie między warstwami: Każdą warstwę (oprócz ostatniej) należy lekko przematować papierem ściernym o gradacji 320-400. To zapewni lepszą przyczepność kolejnej warstwy. Po matowaniu usuń kurz miękką szmatką lub sprężonym powietrzem.

✨ Wykończenie

Ostatnią warstwę nakładaj szczególnie starannie - to ona będzie widoczna. Jeśli chcesz uzyskać idealnie gładką powierzchnię, możesz po wyschnięciu ostatniej warstwy przeszlifować ją bardzo delikatnie papierem o gradacji 800-1000, a następnie wypolerować pastą polerską.

✅ Konserwacja: Dobrze wykonane lakierowanie może służyć wiele lat. Regularnie sprawdzaj stan powłoki i w razie potrzeby odnawiaj uszkodzone miejsca. Całkowite odnawianie lakierowania powinno się wykonywać co 3-5 lat, w zależności od warunków eksploatacji.

LINKI DO PRODUKTÓW W SKLEPIE ONLINE: